Cryptovaluta is overal in het nieuws, maar voor veel mensen is het nog steeds een vaag begrip. Het ene moment stijgt de waarde razendsnel, het andere moment zakt alles in. Toch worden digitale munten steeds gewoner. Meer mensen kopen ze, bedrijven accepteren ze en overheden onderzoeken hoe ze ermee omgaan. Maar wat is dit digitale geld precies, hoe werkt het en waar moet je op letten?
Wat digitale munten anders maakt dan gewoon geld
Gewoon geld, zoals de euro, wordt uitgegeven en beheerd door centrale banken en overheden. Digitale munten werken anders. Ze bestaan alleen online en worden niet beheerd door één instelling. In plaats daarvan worden alle transacties bijgehouden in een openbaar systeem dat blockchain heet. Dit is een soort digitaal kasboek dat op duizenden computers tegelijk staat opgeslagen. Niemand kan dit kasboek zomaar aanpassen, want alle computers moeten het eens zijn over elke wijziging. Dat maakt het systeem vrij betrouwbaar. Bitcoin was de eerste bekende munt van dit type, gelanceerd in 2009 door een anonieme persoon of groep onder de naam Satoshi Nakamoto. Sindsdien zijn er duizenden andere munten bijgekomen, elk met een eigen doel of technologie.
Bekende soorten digitale munten en wat ze doen
Bitcoin is de meest bekende digitale munt en wordt door veel mensen gezien als digitaal goud, iets om waarde in op te slaan. Ethereum is een andere grote speler, maar werkt op een andere manier. Op het netwerk van Ethereum kunnen ontwikkelaars zogenaamde slimme contracten bouwen: automatische afspraken die zichzelf uitvoeren zonder tussenkomst van een notaris of bank. Daarnaast is er XRP, de munt van het Ripple netwerk. Dit netwerk is speciaal ontworpen voor internationale betalingen tussen banken. Waar een gewone internationale overboeking soms dagen duurt, kan XRP dit in enkele seconden afhandelen. Stablecoins zijn weer een andere categorie. Dit zijn munten waarvan de waarde gekoppeld is aan een stabiele valuta, zoals de dollar. Ze schommelen minder sterk dan bitcoin en worden gebruikt voor betalingen of om waarde tijdelijk te bewaren.
Hoe de waarde van digitale munten tot stand komt
De waarde van een digitale munt wordt bepaald door vraag en aanbod, net zoals bij aandelen. Als veel mensen een munt willen kopen, stijgt de prijs. Als veel mensen verkopen, daalt de prijs. Toch zijn er ook andere factoren die een rol spelen. Nieuws over regelgeving heeft grote invloed: een land dat digitale munten verbiedt, zorgt vaak voor een daling. Technologische ontwikkelingen, grote bedrijven die instappen of uitstappen en het algemene vertrouwen in de markt spelen ook mee. Omdat de markt nog relatief klein is vergeleken met traditionele financiële markten, kunnen de koersen snel en sterk bewegen. Een munt die vandaag twintig procent stijgt, kan morgen twintig procent dalen. Dit maakt digitale munten aantrekkelijk voor mensen die willen speculeren, maar tegelijk ook risicovol voor wie zijn spaargeld erin stopt.
Digitale munten kopen en bewaren doe je zo
Wie digitale munten wil kopen, doet dat meestal via een online handelsplatform, ook wel exchange genoemd. In Nederland zijn platforms als Bitvavo populair. Na het aanmaken van een account en het verifiëren van je identiteit kun je munten kopen met gewoon geld. De munten worden daarna bewaard in een digitale portemonnee, een zogeheten wallet. Er zijn twee soorten: een online wallet die bij het platform staat, en een offline wallet op een fysiek apparaat. De offline variant is veiliger tegen hackers, maar als je het apparaat kwijtraakt en geen back-up hebt, zijn je munten ook weg. Belangrijk om te weten is dat er in Nederland belasting betaald moet worden over digitale bezittingen. Ze vallen in box 3 van de inkomstenbelasting en tellen mee als vermogen. Wie dit niet bijhoudt, kan voor verrassingen komen te staan bij de belastingaangifte.
Veelgestelde vragen over cryptovaluta
Is beleggen in digitale munten veilig?
Beleggen in digitale munten brengt veel risico met zich mee. De koersen kunnen snel en sterk stijgen of dalen. Er is geen bescherming zoals bij een bankrekening, waar je spaargeld tot een bepaald bedrag gegarandeerd is. Het is daarom verstandig om alleen geld te gebruiken dat je ook echt kunt missen.
Wat is een blockchain precies?
Een blockchain is een digitaal systeem waarin alle transacties van een munt worden bijgehouden. Dit systeem staat verspreid over duizenden computers wereldwijd. Niemand heeft er alleen de controle over, en gegevens kunnen niet zomaar worden aangepast. Dat maakt het moeilijk om te frauderen.
Moet ik belasting betalen over mijn digitale munten?
Ja, in Nederland tellen digitale munten mee als vermogen in box 3 van de inkomstenbelasting. Je geeft de waarde op die je bezit op 1 januari van het belastingjaar. Ook als je niets verkoopt, kan dit invloed hebben op je belastingaangifte.
Wat is het verschil tussen een coin en een token?
Een coin, zoals bitcoin of XRP, heeft een eigen blockchain. Een token draait op de blockchain van een ander netwerk, bijvoorbeeld op die van Ethereum. Tokens worden vaak gebruikt voor specifieke toepassingen, zoals toegang tot een platform of als onderdeel van een slim contract.
