Cryptovaluta is overal. Je hoort erover op het nieuws, vrienden praten erover en misschien vraag je je af of je er zelf iets mee moet doen. Toch weten veel mensen niet precies wat digitale munten zijn, hoe ze werken of wat de gevaren zijn. In deze blog lees je alles wat je moet weten, zonder moeilijke woorden en zonder overdrijving.
Wat cryptovaluta is en hoe het werkt
Bitcoin was de eerste digitale munt en werd in 2009 gelanceerd door een anonieme persoon of groep met de naam Satoshi Nakamoto. Een digitale munt bestaat alleen online. Er zijn geen fysieke munten of biljetten. Alle transacties worden bijgehouden in een openbaar register dat de blockchain heet. De blockchain is een soort digitaal kasboek dat op duizenden computers tegelijk staat opgeslagen. Daardoor is het moeilijk om gegevens te vervalsen, want iedereen kan alles controleren. Naast bitcoin zijn er inmiddels duizenden andere digitale munten, zoals ethereum, solana en dogecoin. Elke munt heeft zijn eigen regels en toepassingen.
Hoe je digitale munten koopt en bewaart
Je koopt cryptomunten via een handelsplatform, ook wel exchange genoemd. Bekende platforms zijn Coinbase, Bitvavo en Binance. Je maakt een account aan, verifieert je identiteit en maakt geld over. Daarna kun je munten kopen. Je digitale bezit wordt bewaard in een wallet, wat je kunt vergelijken met een digitale portemonnee. Er zijn twee soorten: een online wallet die op het platform blijft staan, en een offline wallet, ook wel hardware wallet genoemd, die op een fysiek apparaatje wordt opgeslagen. Een offline wallet is veiliger, omdat hackers er minder makkelijk bij kunnen. Verlies je de toegangscode van je wallet, dan ben je je munten kwijt. Er is geen bank die je daarbij kan helpen.
De grote prijsschommelingen en waarom die er zijn
De waarde van digitale munten verandert snel en fors. Zo steeg bitcoin in 2020 van ongeveer 7.000 dollar naar bijna 30.000 dollar aan het einde van dat jaar. In 2021 piekte de prijs boven de 60.000 dollar, om daarna weer hard te dalen. Die grote schommelingen komen door verschillende factoren. Er zijn maar een beperkt aantal bitcoins beschikbaar, in totaal maximaal 21 miljoen. Hoe meer mensen ze willen hebben, hoe hoger de prijs. Berichten in het nieuws, uitspraken van bekende mensen en beslissingen van overheden hebben ook grote invloed. Zo zorgde een tweet van Elon Musk meerdere keren voor een plotse stijging of daling. Wie belegt in digitale munten, moet rekening houden met het verlies van een groot deel van zijn inleg.
Regelgeving, belasting en veiligheid
In Nederland moet je digitale bezit opgeven bij de Belastingdienst. Cryptomunten vallen onder box 3, net als spaargeld en andere beleggingen. Je geeft de waarde op die je bezit had op 1 januari van het belastingjaar. Of je winst of verlies hebt gemaakt, maakt daarvoor geen verschil. De Europese Unie heeft in 2023 nieuwe regels ingevoerd onder de naam MiCA, wat staat voor Markets in Crypto-Assets. Deze regels verplichten aanbieders van digitale munten om zich te registreren en klanten beter te beschermen. Toch blijft oplichting een groot probleem. Nep-investeringsplatforms, valse prijswinsten en phishingmails zijn veelgebruikte trucjes. Gebruik altijd een platform dat geregistreerd staat bij De Nederlandsche Bank en stuur nooit geld naar iemand die je niet kent.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bitcoin en andere digitale munten?
Bitcoin was de eerste digitale munt en is nog steeds de bekendste en meest waardevolle. Andere munten, zoals ethereum, zijn gebouwd voor andere doeleinden. Ethereum maakt het mogelijk om automatische contracten en applicaties te draaien op de blockchain. Munten als dogecoin begonnen als grap maar werden later populair. Elke munt heeft andere kenmerken, regels en gebruiksmogelijkheden.
Kan ik met digitale munten betalen in een winkel?
In de meeste Nederlandse winkels kun je nog niet betalen met digitale munten. Een klein aantal webshops en horecagelegenheden accepteert ze wel. In landen als El Salvador is bitcoin zelfs officieel betaalmiddel. De verwachting is dat betalen met crypto in de toekomst vaker mogelijk wordt, maar het is nu nog niet heel gewoon.
Wat gebeurt er als een handelsplatform failliet gaat?
Als een platform waar je munten staan failliet gaat, loop je het risico je bezit te verliezen. Dit gebeurde in 2022 bij het grote platform FTX, waarbij veel gebruikers hun geld kwijtraakten. Je bent beter beschermd als je je munten opslaat in een eigen wallet in plaats van ze op het platform te laten staan.
Is er een maximale hoeveelheid van alle digitale munten samen?
Niet alle digitale munten hebben een maximum. Bitcoin heeft een harde grens van 21 miljoen stuks. Ethereum heeft geen vaste bovengrens, maar er worden wel regels toegepast die bepalen hoeveel nieuwe munten er per jaar bijkomen. Elke munt bepaalt zelf in zijn eigen code hoe veel er in omloop komen.
