Cryptovaluta is de afgelopen jaren niet meer weg te denken uit het nieuws. De ene dag stijgt de koers van Bitcoin met tientallen procenten, de andere dag keldert die weer. Veel mensen horen de term, maar weten niet precies wat het betekent of hoe het werkt. In deze tekst lees je op een begrijpelijke manier alles over digitale munten: van de techniek erachter tot de risico’s die erbij komen kijken.
Wat digitale munten anders maakt dan gewoon geld
Gewoon geld, zoals de euro, wordt beheerd door een centrale bank. Die bank bepaalt hoeveel geld er is en houdt alles bij. Bij digitale valuta werkt dat anders. Er is geen centrale bank of overheid die de controle heeft. In plaats daarvan wordt alles bijgehouden op een zogenaamde blockchain: een lange keten van digitale blokken die samen een soort openbaar kasboek vormen. Duizenden computers over de hele wereld bewaren een kopie van dat kasboek. Als iemand een betaling doet, checken al die computers of de transactie klopt. Dat maakt fraude een stuk moeilijker, maar het maakt het systeem ook ingewikkelder dan een gewone bankrekening.
De bekendste munten en wat ze van elkaar onderscheidt
Bitcoin was de eerste en is nog steeds de bekendste. In 2009 werd Bitcoin gelanceerd door iemand met de schuilnaam Satoshi Nakamoto. Sindsdien zijn er duizenden andere munten bijgekomen. Ethereum is de op één na grootste en wordt veel gebruikt door ontwikkelaars die apps bouwen op de blockchain. Daarnaast zijn er munten zoals Solana, Cardano en XRP, elk met een eigen aanpak en doel. Sommige munten zijn puur bedoeld als betaalmiddel, andere zijn meer een soort digitaal platform waarop andere toepassingen draaien. Er zijn ook zogenaamde stablecoins, zoals USDT, die in waarde gekoppeld zijn aan een gewone munt zoals de dollar. Die schommelen veel minder in prijs.
De risico’s van beleggen in crypto
De koersen van digitale munten kunnen heel snel veranderen. In 2021 bereikte Bitcoin een koers van bijna 69.000 dollar, om daarna in 2022 te zakken naar onder de 20.000 dollar. Wie op het hoogste punt had gekocht, verloor meer dan de helft van zijn inleg. Dat soort grote schommelingen zijn niet uitzonderlijk in de wereld van crypto. Daar komt bij dat de markt relatief weinig gereguleerd is, al zijn er in Europa steeds meer regels van kracht. De MiCA-wet, die de Europese Unie heeft ingevoerd, verplicht aanbieders van cryptodiensten aan strengere eisen te voldoen. Toch blijft het risico groot, zeker voor beginnende beleggers die nog weinig ervaring hebben met financiële markten.
Hoe je veilig kunt beginnen met crypto
Wie nieuwsgierig is naar digitale munten, doet er goed aan klein te beginnen. Zet nooit geld in dat je niet kunt missen, want de kans bestaat dat je het kwijtraakt. Een betrouwbaar startpunt is een geregistreerde handelsplaats, ook wel exchange genoemd, zoals Bitvavo of Coinbase. Die zijn verplicht om klanten te identificeren en werken met beveiligingsmaatregelen. Na het kopen bewaar je je munten in een digitale portemonnee, een wallet. Er zijn online wallets die makkelijk te gebruiken zijn, maar ook hardware wallets die je los van het internet kunt bewaren. Die laatste optie is veiliger, al vereist het wat technische kennis. Het helpt ook om je goed in te lezen voordat je iets koopt. Begrijp je niet wat een munt doet of waarvoor het dient, wacht dan tot je er meer over weet.
Veelgestelde vragen
Wat is een blockchain precies?
Een blockchain is een digitaal register dat op duizenden computers tegelijk wordt opgeslagen. Elke transactie wordt als een blok toegevoegd aan een keten van eerdere transacties. Omdat alle computers dezelfde versie bijhouden, is het heel moeilijk om gegevens te vervalsen of te wissen.
Moet je belasting betalen over winst met crypto?
In Nederland valt crypto onder de vermogensrendementsheffing in box 3. Je geeft de waarde van je digitale munten op de peildatum van 1 januari op als vermogen. Of je daadwerkelijk belasting betaalt, hangt af van je totale vermogen en de geldende vrijstelling. Het is verstandig om dit met een belastingadviseur te bespreken als je grotere bedragen bezit.
Is het mogelijk om crypto te verliezen zonder dat je iets fout doet?
Ja, dat is mogelijk. Als een handelsplatform failliet gaat, loop je het risico je tegoeden kwijt te raken. Ook als je de toegangscode van je wallet verliest, is er vaak geen manier om die te herstellen. Bewaar toegangscodes dus altijd op een veilige plek, bij voorkeur offline.
Wat is het verschil tussen een coin en een token?
Een coin, zoals Bitcoin of Ethereum, heeft een eigen blockchain. Een token bestaat op een al bestaande blockchain en wordt vaak uitgegeven door een project of bedrijf. Tokens worden soms gebruikt om toegang te geven tot een dienst of om mee te stemmen binnen een project.
