Cryptovaluta is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de meest besproken onderwerpen in de wereld van geld en technologie. Steeds meer mensen horen erover, maar lang niet iedereen begrijpt precies wat het inhoudt. Dat is begrijpelijk, want digitaal geld werkt anders dan de euro of de dollar in je portemonnee. Toch is het principe achter digitale munten minder ingewikkeld dan het lijkt. In deze blog lees je hoe het werkt, wat de bekendste munten zijn en welke risico’s er bij komen kijken.
Wat digitaal geld is en hoe het werkt
Digitale valuta bestaat alleen op internet. Er zijn geen fysieke munten of biljetten. In plaats daarvan worden alle transacties bijgehouden in een systeem dat blockchain heet. Een blockchain is een soort digitaal kasboek dat niet op één plek staat, maar verspreid is over duizenden computers tegelijk. Daardoor is het moeilijk om transacties te vervalsen of te veranderen. Elke keer dat iemand een betaling doet met bijvoorbeeld Bitcoin of Ethereum, wordt dat vastgelegd in dit kasboek. Er is geen bank of overheid nodig om die transactie te controleren. Dat is een van de belangrijkste verschillen met gewoon geld. Het netwerk zelf regelt de controle, via ingewikkelde berekeningen die door computers worden uitgevoerd.
De bekendste munten en hun geschiedenis
Bitcoin was de eerste digitale munt en werd in 2009 geïntroduceerd door iemand die zichzelf Satoshi Nakamoto noemde. Tot op de dag van vandaag weet niemand wie er achter die naam zit. Bitcoin is nog steeds de grootste en bekendste munt, gemeten naar marktwaarde. Na Bitcoin kwamen er duizenden andere munten, ook wel altcoins genoemd. Ethereum is de bekendste daarvan. Ethereum werkt niet alleen als betaalmiddel, maar maakt het ook mogelijk om automatische contracten uit te voeren via de blockchain, de zogenaamde smart contracts. Andere bekende namen zijn Solana, Ripple en Litecoin. Elke munt heeft zijn eigen technologie en doel, al zijn ze allemaal gebaseerd op hetzelfde basisidee van een gedecentraliseerd digitaal netwerk.
De risico’s van investeren in digitale munten
De koersen van digitale munten kunnen extreem snel stijgen én dalen. In 2021 bereikte Bitcoin een waarde van bijna 69.000 dollar per munt. Een jaar later was die waarde gedaald tot onder de 20.000 dollar. Dat soort grote schommelingen maken digitale munten een risicovolle belegging. Wie zijn spaargeld erin stopt, kan flink winnen, maar ook veel verliezen. Daar komt bij dat de markt nog relatief jong is en dat er minder toezicht is dan bij traditionele financiële producten. Hackers hebben in het verleden grote hoeveelheden digitale munten gestolen van handelsplatformen. Oplichters maken ook misbruik van de hype door valse projecten te lanceren. Het is verstandig om alleen geld te investeren dat je kunt missen en om goed te onderzoeken in welk project je stapt.
Cryptovaluta en de toekomst van betalen
Steeds meer bedrijven en landen onderzoeken hoe ze digitale munten kunnen inpassen in hun financiële systeem. El Salvador was in 2021 het eerste land ter wereld dat Bitcoin erkende als officieel betaalmiddel. Grote betalingsbedrijven zoals PayPal en Visa bieden inmiddels ook de mogelijkheid aan om via digitale munten te betalen. Tegelijkertijd werken centrale banken over de hele wereld aan hun eigen digitale versies van nationale valuta, de zogenaamde CBDC’s. Dat zijn digitale euro’s of dollars die wél door een centrale bank worden beheerd. De toekomst van geld wordt steeds digitaler, maar hoe groot de rol van onafhankelijke cryptomunten daarin wordt, is nog onzeker. Wat duidelijk is, is dat de technologie achter digitaal geld al een blijvende invloed heeft op hoe we nadenken over betalingen en financiële systemen.
Veelgestelde vragen
Wat is een blockchain precies?
Een blockchain is een digitaal register van transacties. Dit register wordt niet op één centrale plek bewaard, maar staat tegelijk op duizenden computers. Elke nieuwe transactie wordt toegevoegd aan een reeks van vorige transacties, zoals de schakels van een ketting. Daardoor is de informatie moeilijk te wijzigen of te verwijderen.
Hoe koop je digitale munten?
Digitale munten koop je via een handelsplatform, ook wel exchange genoemd. Bekende platforms zijn Bitvavo, Coinbase en Kraken. Je maakt een account aan, verifieert je identiteit en kunt vervolgens met euro’s digitale munten aankopen. De munten worden bewaard in een digitale portemonnee, een zogenaamde wallet.
Moet je belasting betalen over winst op digitale munten?
In Nederland valt cryptovermogen onder box 3 van de inkomstenbelasting. Je geeft de waarde van je bezit op 1 januari op als vermogen. Of je daadwerkelijk belasting betaalt, hangt af van je totale vermogen en de geldende vrijstelling. Het is verstandig om bij twijfel een belastingadviseur te raadplegen.
Wat is het verschil tussen een coin en een token?
Een coin, zoals Bitcoin of Ethereum, heeft zijn eigen blockchain. Een token is een digitaal activum dat draait op de blockchain van een andere munt. Tokens worden vaak uitgegeven voor specifieke projecten of toepassingen en zijn afhankelijk van een bestaand netwerk om te functioneren.
