Voor mij past vlees eten in een gezonde en duurzame leefstijl, maar dan wel onder bepaalde voorwaarden. Maar beoordelen wát dan precies goed vlees is, vind ik wel lastig. Op welke punten kan ik allemaal letten bij gezond en duurzaam vlees eten? En hoe zit het met biologisch supermarkt vlees ten op zichte van biologisch of “grasgevoerd” vlees dat je online kun bestellen?

Waarom eet ik (biologisch) vlees?

Zelf eet ik vlees voor het gezond houden van mijn lichaam en zodat ik gevarieerd eet, omdat ik er soms behoefte aan heb en omdat ik het gewoon lekker vind op z’n tijd. Maar hoe het allemaal precies zit, wil ik graag uitzoeken.

Ook lezen: “Hoe kun je zoveel mogelijk biologische boodschappen doen (7 tips)”

Vlees in een gezond voedingspatroon

Het eten van vlees helpt mij dus om gevarieerd te eten. Zo zitten voedingsstoffen zoals ijzer, vitamine B1 en B12 vooral in vlees. En ook collageen vind je voornamelijk in dierenbotten zelfgemaakte bottenbouillon is dus perfecto voor de huid. Naast vlees is vis de beste bron voor “goede vetten”; de omega vetzuren. En die zorgen ook voor allerlei belangrijke processen in het lichaam.

Ook leuk: “Info: vis in een gezond voedingspatroon (+ gezonde variaties op vis recepten)”

Overigens zijn alternatieven wel mogelijk in de vorm van vlees- en zuivelvervangers of supplementen, maar dan moet je wel kennis hebben over de soorten en hoeveelheden voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft.

Vlees in een duurzame leefstijl

Duurzaam vlees eten betekent voor mij het milieu en de natuur zo min mogelijk belasten. Een mooi uitgangspunt vind ik: eet alleen wat nodig is. Ik zie dat als: maximaal 3 á 4 keer per week een kleine portie vlees en ongeveer 1x per week een visgerecht. Maar klopt dit wel?

Hoe kan ik mijn “steentje” bijdragen qua gezond en duurzaam vlees eten?

Als ik kijk naar het dierenrijk, hoort vlees (en vis) eten bij de natuur. Maar wat mij enorm tegen staat is de hele massa industrie er omheen. Ik mis het stukje respect en dankbaarheid bij het eten van onze mede-wezens.

Wat vind ik dus belangrijk bij gezond en duurzaam vlees eten?

  1. Niet meer dan nodig;
  2. Dat het eten van vlees dan ook wel daadwerkelijk bijdraagt aan mijn gezondheid;
  3. Respect voor de dieren, dat ook zij een goed leven hebben gehad en
  4. Dat het ook zo duurzaam mogelijk is in de productieketen en qua milieu.
gezond en duurzaam vlees eten

Gezond en duurzaam vlees eten

Maar wat is nou precies “goed” vlees? Waar kan ik zelf allemaal op letten bij gezond en duurzaam vlees eten en kopen?

1. Hoeveel en wat voor soort vlees heb je nodig als mens?

Het voedingscentrum adviseert om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten. En in de richtlijn Gezonde Voeding, wordt gesproken over het beperken van rood vlees en bewerkt vlees. [1] Dit wordt namelijk in verband gebracht met aandoeningen zoals obesitas, diabetes en bepaalde type kanker.

Kortom: eet maximaal 500 gram vlees per week, en dan vooral onbewerkt, mager vlees. Kies daarbij dus voor meer “wit” vlees, dan “rood” vlees.

Hoeveel vlees eten?

500 gram vlees per week is dus de richtlijn om als maximum aan te houden. Een mooie verdeling in de week, is bijvoorbeeld:

  • 1-2 keer rood vlees, 2 x wit vlees, 1x vis, 1x noten, 1x peulvruchten.
  • Ofwel: eet 5 dagen 100 gram vlees per dag, en de rest vegetarisch.
  • Vergeet niet het vleesbeleg voor de lunch, wat ongezien ook meetelt.

Wist je dat Nederlandse mannen gemiddeld 105 g rood vlees en 55 g bewerkt vlees per dag eten? En vrouwen 65 gram rood vlees en 35 gram bewerkt vlees per dag. (voedingscentrum). Hoeveel vlees eet jij?

Onbewerkt VS bewerkt vlees

Onbewerkt vlees is dat het alleen is gesneden of gehakt, en daarna gekoeld of ingevroren wordt aangeboden. Voorbeelden onbewerkt vlees:

  • Gevogelte (kipfilet, kipdrumstick, kalkoenfilet)
  • Biefstuk
  • Magere runderlappen
  • Sukadelap
  • Varkenshaas
  • Haaskarbonades
  • Magere varkenslappen/varkensfiletlapjes
  • Hamlappen
  • Mager lamsvlees

 Check het etiket tip: Als er naast het vlees geen andere toevoegingen (smaakstoffen of conserveringsmiddelen) of bewerkingen (roken, zouten of drogen) genoemd zijn, is het vlees onbewerkt.

Bewerkt vlees betekent dat er conservering is toegepast. Het vlees is dan gerookt of er zijn conserveermiddelen toegevoegd zoals nitraat, nitriet of (Himalaya- of zee-) zout. Dit is nodig om schadelijke bacteriëngroei tegen te gaan. Dit zit ook in ham, bacon, worst etc. Maar een teveel aan zout is niet goed. [2]

Rood VS wit vlees

Rood vlees komt van runderen, kalveren, varkens, geit, schapen en paarden. Met wit vlees bedoelt men gevogelte zoals kip, kalkoen, eend, gans en ook tamme konijnen.

Mager vlees: volgens het warenwetbesluit ‘Vlees, gehakt en vleesproducten’ mag vlees de vermelding ‘mager’ krijgen als het minder dan 20% vet bevat. Voor gehakt is dat 15%.

gezond en duurzaam vlees eten

2. Wanneer draagt vlees eten bij aan mijn gezondheid?

Wat is juist wel gezond van vlees eten en wat niet?

Het gezonde van vlees

Vlees bevat “gezonde” eiwitten en vetten. Er zitten geen (of een laag gehalte aan) koolhydraten in, en daarmee past het bij een voedingspatroon met een lage glycemische index, waarmee je de bloedsuikerspiegel stabiel houdt. En verder bevat het goede stoffen zoals vitamines zoals B1, B2, B6, B12, zink, ijzer, fosfor en seleen.

Minder gezond bij vlees

De kanttekeningen bij vlees zijn: overmatige conserveermiddelen en (schadelijke) toevoegingen of hormonen. Ook over de bereiding valt wat te zeggen qua gezondheid.

Hormonen in vlees

Door vee kunstmatige of natuurlijke extra hormonen of preventief antibiotica toe te dienen, kan de productie van vlees en melk worden vergroot. In de EU is het toedienen van hormonen uit voorzorg verboden, vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s. De controle hierbij gebeurt echter slechts steekproefsgewijs.

In de Verenigde Staten (VS) en andere delen van de wereld is hormoongebruik voor een grotere vlees- en melkopbrengst wel toegestaan. Er mogen 6 kunstmatig geproduceerde hormonen buiten de EU worden gebruikt. Dit zijn: 17 ß-oestradiol, progesteron, testosteron, zeranol, trenbolone en melengestrol acetaat. Maar de veiligheid is echter discutabel. [3]

Gezonde bereiding van vlees

Bij het grillen, bakken en braden van vlees krijg je toch zo’n lekker knapperig, bruin laagje? Nou, dat is dus niet zo gezond. Bij dit proces worden de zogenoemde AGE’s gevormd (Advanced Glycation End Products).

Simpel gezegd: er ontstaat een “versuikering” door de reactie van suikermoleculen met eiwitmoleculen. En deze is niet zo gezond. Het wordt in verband gebracht met het verouderingsproces en diverse ziekten. Voor een gezond voedingspatroon is het dus een goede tip om het bruin tot zwart aanbraden van vlees te verminderen/voorkomen.

Kies bij de bereiden van vlees vaker voor koken en stoven. Gebruik dus vocht bij de bereiding van vlees, of marineer vlees in zure verbindingen zoals wijn, azijn of citroensap. In de oven kun je ervoor kiezen om het vlees langzamer te garen, op een lagere temperatuur. Ook bij het bakken kun je op een lagere temperatuur het vlees bereiden en kies voor een zuivere olie, zoals: olijfolie, kokosolie, roomboter, ghee of rijstolie.

De hoeveelheid AGE’s in een voedingsmiddel wordt weergegeven in Kilo Eenheid (KE). Volgens de onderzoekers is 8.000 KE per dag een hoeveelheid die ons lichaam kan afbreken. Ter voorbeeld in porties van 85 gram bevat [4]:
– Big Mac :17.000 KE
– Gebakken bacon: 11.000 KE
– Gegrilde biefstuk 7.700 KE
– Gestoofde rund 2.200 KE
– Varkenshaas in bouillon: 1.200 KE
– Gekookte kip 1000 KE

3. Hoe weet je of de dieren van het vlees een goed leven hebben gehad?

Twee belangrijke factoren bij “duurzaam vlees eten” – vind ik – zijn dat de dieren geen honger en geen pijn lijden. En verder dat ze zoveel mogelijk buiten hun gang kunnen gaan en kunnen doen wat een dier doet.

Wist je dat bij onbewerkt vlees en vis de herkomst vermeldt moet staan op het etiket? Bij bewerkte vleesproducten of wanneer vlees als ingrediënt is toegevoegd in een ander product hoeft dit niet. Blijkbaar. Aldus Voedingscentrum. Maar al heb je transparantie, dan is het nóg lastig om te beoordelen of de herkomst “diervriendelijk” is.

Gevoelsmatig pleit ik voor kleinere boeren, die informatie over hun vee geven op hun website bijvoorbeeld. Of toegankelijk zijn. Maar alsnog kan goede marketing, de boel flink vertroebelen.

Neem dit artikel: een paar “mooie dierenplaatjes” geeft ons een fijner gevoel over het vlees eten. Maar wat als ik overal plaatjes van de slacht had gebruikt? (Even over marketing gesproken.)

Over keurmerken

De bekendste keurmerken van gezond en/of duurzaam vlees zijn: Demeter, Beter Leven keurmerk 3 sterren, EKO en EU-biologisch. Keurmerken zijn enigszins fijn, omdat het iets van transparantie biedt. Zodat we weten wat er gebeurt. Maar vaak wordt er alsnog een (mooi) plaatje verkocht. Een artikel zoals deze nuanceert de boel wel flink.

Grasgevoerd vlees

De term “grasgevoerd vlees” zie ik steeds vaker voorbij komen. Maar het betekent wel méér dan dat de dieren gras eten.

Het minimale criterium is dat de dieren (koeien, bizons, geiten etc.) minimaal 97% gras eten in hun leven. Krachtvoer zoals granen, maïs en soya is verboden. Ook moet de kudde biologisch gecertificeerd zijn. Praktisch betekent het dat de dieren een goed leven (buiten!) hebben.

Het blogartikel “alles over grasgevoerd vlees” van Andreas Paulusma is interessant als je hier meer over wilt lezen.

4. Duurzaamheid vlees eten en milieu

Vlees produceren is verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. Het kost water, er gaat bos en natuur verloren, er is vervuiling door mest, dierenmishandeling en ga zo maar door. De negatieve aspecten van vlees eten, weten wij allemaal heus wel. Wat ik als consument het best kan doen is: bewust vlees eten en vlees “minderen”.

De andere verantwoordelijkheid van respectvol, duurzaam en milieuvriendelijk met vlees omgaan, ligt bij de bedrijven. Handel met het hart en wees transparant. Dan komen we met z’n alle al heel ver.

Minder vleesconsumptie is dus ook ecologisch wenselijk.

gezond en duurzaam vlees eten

Biologische supermarktvlees VS online biologisch of grasgevoerd natuurvlees

Biologische producten zijn gemiddeld anderhalf keer zo duur als gangbare producten. Dat geldt ook voor biologisch vlees. De prijs ligt hoger omdat dieren meer ruimte krijgen, ze biologisch voer eten en sommige dieren langzamer groeien of minder product opleveren. [5]

Uit de supermarkt, biologisch vlees

Het biologische vlees uit de supermarkt kun je herkennen aan een keurmerk. Naast de supermarkt kun je ook denken aan de biologische winkel in de buurt, of de online bezorging van supermarken. Voorbeelden: supermarken zoals de AH, Ekoplaza, biologische toko, Odin of Hofweb.

Direct van de boer online, biologisch of grasgevoerd vlees

Bij het online bestellen van biologisch of grasgevoerd vlees, heb ik het specifiek over online bestellen direct bij de boer. Een boerenbedrijf waar ik zelf een goede ervaring mee heb is Zorg & Natuur. Zij zijn biologisch en grasgevoerd gecertificeerd en maken gebruik van bestaande vervoersbedrijven, voor een zo laag mogelijke CO2 uitstoot. Ook hebben ze bewust gekozen voor een kleine slachterij, zodat er tijd is om respectvol met het dier om te gaan.

Verder heb je bijvoorbeeld SchotseHooglanders, Grutto (voorheen KoopeenKoe) en De Woeste Grond.

Bevroren vlees van Zorg & Natuur

Lees ook: “Review | Zorg & Natuur: grasgevoerd biologisch vlees online bestellen”

Vergelijkingstabel biologisch / grasgevoerd vlees online direct van de boer VS uit de supermarkt

Hoe kom je erachter of het vlees dat je eet gezond en duurzaam is? Even de vergelijking op een rijtje.

Biologisch / grasgevoerd vlees direct bij de boer, onlineBiologisch vlees uit de supermarkt
Goed leven – duurzaamheidUitleg op website / achter de schermen: social mediaAfhankelijk van soort keurmerk
Koopgemak & bezorging1 dag tot enkele weken Direct meenemen of bestellen
meestal een grote bestelling in 1x kopenlosse pakjes in 1x kopen
Invriezenmogelijkmogelijk
Bijzonder vlees biologisch mogelijk? (wild, orgaan, schaap/lam, vergeten vlees etc.)JaZelden tot niet
Prijzen per kg (2021)**
Rundergehakt€13,40€ 10,58
Biefstuk€21,00€ 26,99
Kipfilet€24,00€ 27,49
Speklap€19,92€ 11,99
Vergelijkingstabel biologisch (of grasgevoerd) vlees online bestellen van de boer of uit de supermarkt (**prijzen vergeleken van: ZorgNatuur – AH)

Conclusie: hoe kun je gezond en duurzaam vlees eten?

Allereerst; eet dus wat je nodig hebt. Niet meer dan 500g vlees per week. Dit bevat het stukje vlees op je bord bij het avondeten, maar ook vleesbeleg bij de lunch. Probeer te blijven variëren voor de voedingsstoffen. Maar daarbij is meer wit vlees (gevogelte) eten, gezonder dan rood vlees (rund, varken, geit, schaap).

Eet zoveel mogelijk onbewerkt vlees (smaakstoffen, conserveermiddelen en bewerkingen). Bekijk hiervoor het etiket. Daarop staat ook de herkomst van het vlees. Eet zoveel mogelijk dieren uit Nederland, dan weet je (bijna) zeker dat er geen dubieuze extra hormonen worden toegediend.

Qua het vlees bereiden en je gezondheid, hebben koken, stoven en de oven de voorkeur boven braden en grillen met een bruinzwart randje, vanwege de AGE’s.

In de supermarkt kun je het meest gezonde en duurzame vlees herkennen aan een keurmerk zoals Demeter, Beter Leven 3 sterren, EKO en EU-biologisch. Het nadeel: er is verder dan dat ook geen transparantie. Het grootste pluspunt is het gemak: kiezen en pakken.

Tot slot is online biologisch of grasgevoerd natuurvlees bestellen een mooie mogelijkheid! Bekijk het keurmerk en/of de informatie omtrent de kwaliteit en herkomst van het vlees op de website. Vaak kun je via social media een kijkje nemen achter de schermen. Ik houd zelf van die transparantie.

Andere voordelen van online vlees: “goedkoper” grotere hoeveelheden bestellen, zodat je altijd gezond en duurzaam vlees in huis hebt. Want in de meeste gevallen is dit zeker voordeliger dan het biologische vlees in de supermarkt. Daarnaast ondersteun je lokale boeren die zich in zetten voor duurzaamheid.

Andere nuances, inzichten, meningen en tips rondom duurzaam en gezond vlees eten zijn van harte welkom. Ik ben namelijk ook benieuwd hoe jullie erover denken. Hoe eet jij vlees op een zo gezond en duurzaam mogelijke manier?

Artikel update: 2021 | Winactie Zorg&Natuur gesloten. Winnaressen: Lynn Mahieu en Suzanna. | Bronnen: [1] https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015 [2] https://www.smaakacademieachterhoek.nl/varken/hoe-zit-het-met-nitriet-en-nitraat-in-vleeswaren/ https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/nitraat.aspx [3] https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/hormonen.aspx [4] https://rinekedijkinga.nl/weetjes/anti-aging.html [5] https://www.milieucentraal.nl/eten-en-drinken/milieubewust-eten/vlees/#biologisch-vlees

Author

Tikje eigenwijze 30+er en moeder van dochter (8) en zoon (4) met co-ouderschap. Een denker, houd van creatief schrijven en is altijd benieuwd naar “het verhaal achter het verhaal”. De balans der dingen, haar struggle.

19 Comments

  1. Sharon de Ridder Reply

    Wij bestellen ons vlees altijd direct bij een boerderij, waarvan we weten dat de dieren ook buiten lopen. We eten veel minder vlees sindsdien, misschien ook omdat het zo veel smaakvoller is. Ik ben wel erg nieuwsgierig naar dit pakket!

  2. Anita te Gussinklo Reply

    Ik ben hier zeer benieuwd naar en deel de actie op Facebook.

  3. Kristel Gubbels Reply

    Lijkt me heerlijk om zo eens vlees te eten. Je hebt me wel bewust gemaakt. Ik ga ook hier in de buurt eens op zoek hiernaar. We wagen dus graag een kansje voor het vleespakket met boek

  4. Ik vind het vooral verrassend dat sommige vleessoorten goedkoper zijn bij de boer dan in de supermarkt. Vaak wordt toch als ‘excuus’ gebruikt dat het vlees in de supermarkt goedkoper is. Goed om te weten!

  5. Jacqueline van de Manakker Reply

    Zo dat is heel veel interessante informatie, heb het tenminste opgeslagen, zodat ik het nog eens na kan lezen. Ik doe ook heel graag mee voor het vleespakket, heel benieuwd hoe dat zo online gaat. met vers vlees

  6. Wat leuk, je blog is erg volledig, veel informatie!
    Ik zou ook graag kans maken op het vleespakket (en het boek lijkt me ook erg leuk!).

    En wie weet zien we elkaar een keer op de tuin. Ik vond je blog over de moestuin zo ontzettend leuk!

    • Gefeliciteerd! Je hebt prijs 2 gewonnen, ik heb je een mailtje gestuurd 🙂 groetjes, Lori

  7. Anja laemers Reply

    Ik koop meestal vlees in Duitsland, omdat dit veel beter smaakt en onbewerkt is, ook in de supermarkt, daarbij is het nog een stuk goedkoper.

  8. Lynn Mahieu Reply

    Interessant heel dit artikel! Ik heb het nog nooit gedurfd om voeding online te bestellen maar wil het via deze weg zeker eens proberen!

    • Gefeliciteerd Lynn, je hebt de eerste prijs gewonnen! Ik heb je een e-mail gestuurd 🙂 Groetjes, Lori

  9. Judith Wijsman Reply

    Hoi, in Zoeterwoude hebben we een diervriendelijke vleesveehouderij waar je op zaterdag vlees kunt kopen. Ook is er een dame die op afspraak een hele kip (vrije uitloop) verkoopt. Zo fijn dat de mogelijkheden er zijn! Ik ben ook erg benieuwd naar deze winactie. Gr Judith

  10. Vivian Bauptit Reply

    Mooi artikel wat je hierover hebt geschreven. Ik ben ook helemaal voor een verantwoord vlees pakket dus ben dan ook erg benieuwd naar het vlees pakket en het boek. Zou echt super zijn om dit te mogen winnen!

  11. Tamara Jongkees Reply

    Wat een interessant artikel. Ik maak graag kans op het vleespakket. Wij kopen ons biologische vlees in de supermarkt, liefst met korting omdat het anders weggegooid wordt. Vleeswaren eten we niet meer op brood, omdat je dan ongezien meer vlees eet en het vaak bewerkt is.

  12. Wij hebben zelf varkens, antibioticavrij, altijd buiten op de weide, geen soja, geen mais. Rundvlees uit het Reestdal, Lammeren uit Twente
    en Polderhoen kippen biologisch. En het hele jaar door wild zwijn en reewild. Alles zelf geproduceerd en kleinschalig geslacht. Eigen slagerij in Hengelo. En wij versturen ook, ingevroren door heel Nederland.Nieuwsgierig kijk op onze website.

    • Wat een leuke actie! Ik koop vlees eigenlijk altijd via crisp, de online supermarkt. Het vlees is allemaal herleidbaar naar de Nederlandse boer. Favoriet zijn de oranjehoenen, de kippen die gevoerd worden met reststromen uit de landbouw!

  13. Ik bestel mijn rundvlees altijd via besteleenkoe.nl. Ik denk hetzelfde concept als koopeenkoe.
    Varkensvlees altijd via heldervarken.com. Hier leveren ze ook kippenvlees overigens.
    En straks weer voor eventueel de barbecue hebben ze bij okvlees.nl een enorm assortiment.
    Misschien kun je hier nog iets mee 🙂

  14. Heb jij het al gedaan, een koe gekocht? Zullen we eens samen kijken of dat was is? Loveeee
    …Sonja schreef als laatst…New in; ZaraMy Profile

Write A Comment

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.